 |
|
|
Z
DZIEJÓW PRASZKI
Praszka
należy do rzędu najstarszych osad w dawnej ziemi wieluńskiej. Pierwsze
wzmianki o tej miejscowości, zwanej pierwotnie Michałów, pochodzą
z 1260 r., jednakże badania archeologiczne w wyniku których odkryto
tu wczesnośredniowieczne cmentarzysko datowane na
X-XIII w oraz znaleziony skarb monet z XIII w pozwalają przesunąć
metrykę powstania Praszki najmniej do XI wieku.
Wieś Michałów stanowiła własność szlachecką. W 1392 r., król
Władysław Jagiełło zezwolił jej właścicielowi, Piotrowi Wierusz Kowalskiemu,
przenieść ją na prawo niemieckie i zmienić nazwę na Praszka. Przekształceniu
wsi w miasto sprzyjało położenie przy przeprawie przez rzekę Prosnę
oraz na ważnym szlaku handlowym łączącym ziemię wieluńską ze Śląskiem.
W XV w. mieszkańcy Praszki trudnili się wytapianiem żelaza z rudy
darniowej. W 1620 r. Zygmunt III Waza nadał miasteczku przywilej ustanawiający
cechy. Ze względu na swe nadgraniczne położenie ze Śląskiem Praszka
przez wiele wieków była ważnym ośrodkiem zbytu zboża na Śląsk. Gospodarczy
upadek miasteczka związany był ściśle ze zniszczeniami z okresu najazdu
szwedzkiego w XVII w. oraz wojny północnej w XVIII w. do ruiny gospodarczej
miasteczka przyczynili się również nowi jego właściciele, Wężykowie,
którzy obciążając mieszczan powinnościami pańszczyˇnianymi rujnowali
rzemiosło i handel. Dopiero w okresie Sejmu Czteroletniego kolejny
właściciel Praszki, Wojciech Mączyński, zabiegał o rozwój miasteczka
i utrzymanie jego rzemieślniczo-handlowego charakteru. W połowie XVIII
w. Praszka była najmniej zagraryzowanym miastem w ziemi wieluńskiej,
blisko 1/3 jej mieszkańców trudniła się rzemiosłem. W 1791 r. było
tu 158 domów i 751 mieszkańców. W XVIII w. nawiedzały miasteczko klęski
pożarów. W 1705 r. spłonęły w miasteczku 41 budynki mieszkalne oraz
stary i nowy ratusz. Równie dotkliwa pożoga nawiedziła Praszkę w 1791
r. W dwa lata póˇniej, w wyniku II rozbioru Polski (1793) Praszka
wraz z ziemią wieluńską włączona została do Prus. W 1800 roku liczyła
798 mieszkańców. Wysoki urzędnik administracji pruskiej, August Holsche
pisał, iż jest to miasteczko położone w przyjemnej okolicy, dobrze
zabudowane. W 1808 r. miasteczko liczyło 638 mieszkańców.
Na mocy postanowień Kongresu Wiedeńskiego ziemia wieluńska
a wraz z nią Praszka, znalazła się w granicach nowo utworzonego Królestwa
Polskiego. Spokój po zawierusze wojen napoleońskich sprzyjał rozwojowi
miasteczka. W 1817 r. było tu 45 rzemieślników (z tego 29 szewców).
Szybko rosła liczba jego ludności i domów: w 1820 r. było 1508 mieszkańców
oraz 186 domów ( z tego 156 drewnianych i 30 murowanych), w 1827 r.
ilość domów pozostała ta sama, lecz mieszkańców było 1659, w 1862
r. było już 221 domów i 2258 mieszkańców.
Ciężką klęskę przeżyło miasteczko w 1852 r., kiedy prawie doszczętnie
zniszczył je pożar, a następnie wybuch epidemii cholery (zob. pomoc
Gorzowa Śląskiego w czasie pożaru). Po tym pożarze miasteczko
odbudowane było wedle nowego planu regulacyjnego sporządzonego przez
inżyniera powiatu wieluńskiego Brochockiego. W 1870 r. Praszka, podobnie
jak większość małych miasteczek w Królestwie Polskim, zdegradowana
została do rzędu osady .
W okresie Powstania Styczniowego przez komorę w Praszce dokonywano
przerzutów broni dla oddziałów powstańczych walczących w Królestwie.
W okolicach Praszki stoczył w 1863 r. potyczkę z wojskami rosyjskimi
Józef Oxiński. Poległych powstańców pogrzebano we wspólnej mogile
na cmentarzu w Praszce.. Pod koniec XIX w. Oraz w początkach naszego
stulecia Praszka stanowiła punkt zbiorczy sezonowej emigracji zarobkowej
do Prus. Po wybuchu I wojny światowej miasteczko zajęli Niemcy, którzy
w 1916 r. połączyli je linią kolei wąskotorowej z Wieluniem. W latach
wojny działał w Praszce jeden z najlepiej zorganizowanych oddziałów
Polskiej Organizacji Wojskowej (POW), którego członkowie w 1918 roku
uczestniczyli rozbrajaniu niemieckich posterunków żandarmerii (zob.
historię 1918 roku w oczach świadka Tadeusza
Parnowskiego). Po odzyskaniu niepodległości Praszka znalazła się
w granicach Odrodzonego Państwa Polskiego.
Rynek w Praszce w 1919 roku
W 1919 r. odzyskała prawa miejskie. W okresie walk o zjednoczenie
Śląska z Macierzą Praszka była siedzibą Ekspozytury Śląskiej na powiaty
kluczborski i oleski. W 1921 r. kilkudziesięciu jej mieszkańców uczestniczyło
w III powstaniu śląskim. Dużą aktywność wykazywał miejscowy Komitet
Plebiscytowy, a następnie Komitet Pomocy Powstańcom Górnośląskim.
W 1921 r. miasteczko liczyło 4478 mieszkańców.
Stacja kolei wąskotorowej w 1919 roku
Przez
cały okres międzywojennego dwudziestolecia Praszka, z racji swego
nadgranicznego położenia, była ośrodkiem emigracji sezonowej do Niemiec.
W dniu 1 I 1939 r. liczy już 4342 mieszkańców, z tego 1016 narodowości
żydowskiej. W pierwszej godzinie II wojny światowej miasteczko zajęli
Niemcy (zob. wybuch II Wojny Światowej).
W tymże roku wraz z innymi zachodnimi i centralnymi ziemiami Rzeczypospolitej
wcielone zostało do III Rzeszy. Rozpoczęły się deportacje praszkowskiej
inteligencji i działaczy społeczno-politycznych do hitlerowskich obozów
koncentracyjnych i wywożenie młodych ludzi na przymusowe roboty w
głąb Rzeszy. Ludność pochodzenia żydowskiego najpierw zamknięto w
getcie, a następnie w 1942 roku wywieziono do obozu zagłady w Chełmnie
nad Nerem. W latach wojny i okupacji miasto straciło blisko jedną
trzecią ludności. Okupanci niemieccy zostali wyparci z miasta w dniu
19 I 1945 r. Praszka wyzwolona została spod okupacji hitlerowskiej
przez wojska I Frontu Ukraińskiego (zob.władza
administracyjna miasta w 1945 roku).
Pierwsze 25-lecie po odzyskaniu niepodległości cechowało się
stagnacją w życiu miasta. Jedyną dziedziną życia społecznego wykazującą
rozwój było szkolnictwo ponad podstawowe (Liceum Ogólnokształcące
założone w 1961 roku, Szkoła Przysposobienia Handlowego ? 1946 rok).
Dopiero począwszy od 1970 r. nastąpił dynamiczny jego rozwój, który
Praszka zawdzięcza powstaniu Zakładów Sprzętu Motoryzacyjnego POLMO.
Zakład ten przyczynił się do rozwoju budownictwa mieszkaniowego, powstania
infrastruktury miejskiej (wodociągi, kanalizacja, oczyszczalnia ścieków),
rozwoju szkolnictwa, placówek handlowych i usługowych. O dynamicznym
rozwoju miasta w latach 1970-1981 świadczyć może szybki przyrost ludności
Praszki: 31 XII 1965 r. - 2666, 31 XII 1979 r. - 2673, 31 XII 1971
r. - 2718, 31 XII 1972 r. - 2889, 31 XII 1973 r. - 3148, 31 XII 1974
r. 31 XII 1981 - 6800. Według stanu na koniec 1984 roku w gospodarce
uspołecznionej zatrudnionych było 4899 osób, z tego w przemyśle uspołecznionym
4015 osób.
Ulica Senatorska
i Plac Grunwaldzki w 1963 roku
W 1955 roku
wydatnie zwiększył się obszar miasta poprzez włączenie w jego granice
położonej na lewym brzegu Prosny wsi Zawisna. W 1975 r., w wyniku
nowego podziału administracyjnego kraju, nastąpiło zerwanie wielowiekowych
więzi łączących Praszkę z Wieluniem. Miasto znalazło się w granicach
nowo utworzonego województwa częstochowskiego. Na koniec 1991 roku
Praszka liczyła 8675 mieszkańców i zajmowała obszar 9,45 kilometrów
kwadratowych. W maju 1992 roku Praszka obchodziła uroczysty jubileusz
600-lecia nadania praw miejskich przez Władysława Jagiełłę.
|
HISTORIA
Z dziejów Praszki
Władze miasta w 1945r.
Historia w oczach T.Parnowskiego
Stosunki z sąsiadem - Gorzowem Śl.
Ofensywa "Narwik" i praszkowianin K.Krawczyk
Organizacja "Sokó?" i II Wojna ?wiatowa
GEOGRAFIA
Położenie geograficzne
Budowa geologiczna
Rozwój rzeźby terenu
Klimat lokalny
Przydatność rolnicza gleb
Wody powierzchniowe i podziemne
Szata roślinna
Ochrona środowiska
KULTURA
Zespół Placówek Specj.
MGOK
Muzeum
Tow. Przyjaciół Dzieci
Tow. Przyjaciół Praszki
Teatr
Literatura
Biblioteka
"Bażant" - myśliwi
Harcerze i Zuchy
Historia szkolnictwa
SPORT, TURYSTYKA
Rozwój sportu w Praszce
ZKS "MOTOR" Praszka
Hala Sportowa
Co warto zobaczy? w Praszce ?
Restauracja "KMICIC"
Kosciół Sw. Rodziny
Kosciół N.M.P.
Architektura Kościoła pod wezwaniem N.M.P
|
|
|
Zespół Szkół Ponadgimnazjalnych nr 1 im. I Armii WP w Praszce 
